Novakova pećina

Država: R. Srpska, BiH
Regija: Južna Evropa
Opis:

Romanija se nalazi istocno od Sarajeva. Glavna karakteristika joj je velika stjenovita barijera čiji pojedini dijelovi nose imena Ravna, Orlova, Crvena, Crna, Đeva i Velika stijena. Tako da je privlačna alpinistima. Raspolaže velikim količinama vode, raznolikom šumom, biljkama i životinjama. Planinarima je zanimljiva Novakova pecina u Velikoj stijeni, vidikovac na Crvenoj stijeni te pećina Orlovača, koja je stanište jedne od najugroženije vrste sisara u Evropi – slijepog miša (Microc hipoptrea). Od Novakove njive kroz stijenu vodi osiguran planinarski put do Novakove pećine koja se nalazi na strmim liticama Romanije, a dobila je ime po starom narodnom junaku Starini Novaku. Starina Novak je istorijska ličnost iz druge polovine XVI veka, porijeklom iz Smedereva. Hajdukovao je po Srbiji i Hercegovini, ali se najduže zadržao na Romaniji i kao rijetko koja ličnost ostavio u narodu dubokog traga. 1926. godine je došlo do prenosa Novakovih kostiju 1914. godine u zajedničku grobnicu pored crkve na Palama.

Pećina se nalazi na nadmorskoj visini od 1550 m. Ispod Novakove pećine su Careve vode, najpoznatiji izvor pitke vode u širokom pojasu. Pored vrela je vodio Carigradski drum, koji je jedno vrijeme spadao među najvažnije puteve turskog carstva u Bosni. Turistička destinacija počinje od lovačkog doma na Majdanima ili planinarskog doma u Stajni koji se nalazi svega 4-5 km od Pala. Do pećine vodi planinarska staza koja je uredno obilježena i ojačana sajlama. Staza prvo vodi do Novakovog vrela, velikog planinskog korita. Pješačenje kroz gustu četinarsku šumu vodi do Novakove njive, mjesta pogodnog za kampovanje i odmor.